|
|
 |
 |
|
|
१ आदिपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
1.193. अध्यायः 193
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
पूर्वोपायैरपि दुस्त्यजप्राणस्य वसिष्ठस्य पुनर्गङ्गापतनादिनापि प्राणत्यागासंभवे आश्रमं प्रत्यागमनम्॥ 1 ॥ तत्र शक्तिभार्यामदृश्यन्तीनाम्नी गर्भवतीं ज्ञात्वा आत्मघातान्निवर्तनं॥ 2 ॥ अदृश्यन्त्या सह गच्छन्तं वसिष्ठं भक्षयितुमागतस्य कल्माषपादस्य वसिष्ठेन शापान्मोक्षणं॥ 3 ॥ सौदासपत्न्या वसिष्ठाद्गर्भसंभवः॥ 4 ॥ अश्मकनामकपुत्रोत्पत्तिः॥ 5 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
गन्धर्व उवाच। 1-193-0x(1105)(8650)
ततो दृष्ट्वाश्रमपदं रहितं तैः सुतैर्मुनिः।
निर्जगाम सुदुःखार्तः पुनरप्याश्रमात्ततः॥ 1-193-1(8651)
सोऽपश्यत्सरितं पूर्णां प्रावृट्काले नवाम्भसा।
वृक्षान्बहुविधान्पार्थ हरन्तीं तीरजान्बहून्॥ 1-193-2(8652)
अथ चिन्तां समापेदे पुनः कौरवनन्दन।
अम्भस्यस्या निमज्जेयमिति दुःखसमन्वितः॥ 1-193-3(8653)
ततः पाशैस्तदात्मानं गाढं बद्ध्वा महामुनिः।
तस्या जले महानद्या निममज्ज सुदुःखितः॥ 1-193-4(8654)
अथ च्छित्त्वा नदी पाशांस्तस्यारिबलसूदन।
स्थलस्थं तमृषिं कृत्वा विपाशं समवासृजत्॥ 1-193-5(8655)
उत्ततार ततः पाशैर्विमुक्तः स महानृषिः।
विपाशेति च नामास्या नद्याश्चक्रे महानृषिः॥ 1-193-6(8656)
`सा विपाशेति विख्याता नदी लोकेषु भारत।
ऋषेस्तस्य नरव्याघ्र वचनात्सत्यवादिनः।
उत्तीर्य च तदा राजन्दुःखितो भगवानृषिः॥' 1-193-7(8657)
शोके बुद्धिं तदा चक्रे न चैकत्र व्यतिष्ठत।
सोऽगच्छत्पर्वतांश्चैव सरितश्च सरांसि च॥ 1-193-8(8658)
दृष्ट्वा स पुनरेवर्षिर्नदीं हैमवतीं तदा।
चण्डग्राहवतीं भीमां तस्याः स्रोतस्यपातयत्॥ 1-193-9(8659)
सा तमग्निसं विप्रमनुचिन्त्य सरिद्वरा।
शतधा विद्रुता तस्माच्छतद्रुरिति विश्रुता॥ 1-193-10(8660)
ततः स्थलगतं दृष्ट्वा तत्राप्यात्मानमात्मना।
मर्तुं न शक्यमित्युक्त्वा पुवरेवाश्रमं ययौ॥ 1-193-11(8661)
स गत्वा विविधाञ्शैलान्देशान्बहुविधांस्तथा।
अदृशन्त्याख्यया वध्वाथाश्रमेनुसृतोऽभवत्॥ 1-193-12(8662)
अथ शुश्राव संगत्या वेदाध्ययननिःस्वनम्।
पृष्ठतः परिपूर्णार्थं षड्मिरङ्गैरलङ्कृतम्॥ 1-193-13(8663)
अनुव्रजति कोन्वेष मामित्येवाथ सोऽब्रवीत्।
अदृश्यन्त्येवमुक्ता वै तं स्नुषा प्रत्यभाषत॥ 1-193-14(8664)
शक्तोभार्या महाभाग तपोयुक्ता तपस्विनम्।
अहमेकाकिनी चापि त्वया गच्छामि नापरः॥ 1-193-15(8665)
वसिष्ठ उवाच। 1-193-16x(1106)
पुत्रि कस्यैष साङ्गस्य वेदस्याध्ययनस्वनः।
पुरा साङ्गस्य वेदस्य शक्तेरिव मया श्रुतः॥ 1-193-16(8666)
अदृश्यन्त्युवाच। 1-193-17x(1107)
अयं कुक्षौ समुत्पन्नः शक्तेर्गर्भः सुतस्य ते।
समा द्वादश तस्येह वेदानभ्यस्यतो मुने॥ 1-193-17(8667)
गन्धर्व उवाच। 1-193-18x(1108)
एवमुक्तस्तया हृष्टो वसिष्ठः श्रेष्ठभागृषिः।
अस्ति सन्तानमित्युक्त्वा मृत्योः पार्थ न्यवर्तत॥ 1-193-18(8668)
ततः प्रतिनिवृत्तः स तया वध्वा सहानघ।
कल्माषपादमासीनं ददर्श विजने वने॥ 1-193-19(8669)
स तु दृष्ट्वैव तं राजा क्रुद्ध उत्थाय भारत।
आविष्टो रक्षसोग्रेण इयेषात्तुं तदा मुनिम्॥ 1-193-20(8670)
अदृश्यन्ती तु तं दृष्ट्वा क्रूरकर्माणमग्रतः।
भयसंविग्नया वाचा वसिष्ठमिदमब्रवीत्॥ 1-193-21(8671)
असौ मृत्युरिवोग्रेण दण्डेन भगवन्नितः।
प्रगृहीतेन काष्ठेन राक्षसोऽभ्येति दारुणः॥ 1-193-22(8672)
तं निवारयितुं शक्तो नान्योऽस्ति भुवि कश्चन।
स्वदृतेऽद्य महाभाग सर्ववेदविदां वर॥ 1-193-23(8673)
पाहि मां भगवन्पापादस्माद्दारुणदर्शनात्।
राक्षसोऽयमिहात्तुं वै नूनमावां समीहते॥ 1-193-24(8674)
वसिष्ठ उवाच। 1-193-25x(1109)
माभैः पुत्रि न भेतव्यं राक्षसात्तु कथंचन।
नैतद्रक्षो भयं यस्मात्पश्यसि त्वमुपस्थितम्॥ 1-193-25(8675)
राजा कल्माषपादोऽयं वीर्यवान्प्रथितो भुवि।
स एषोऽस्मिन्वनोद्देशे निवसत्यतिभीषणः॥ 1-193-26(8676)
गन्धर्व उवाच। 1-193-27x(1110)
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य वसिष्ठो भगवानृषिः।
वारयामास तेजस्वी हुङ्कारेणैव भारत॥ 1-193-27(8677)
मन्त्रपूतेन च पुनः स तमभ्युक्ष्य वारिणा।
मोक्षयामास वै शापात्तस्माद्योगान्नराधिपम्॥ 1-193-28(8678)
स हि द्वादश वर्षाणि वासिष्ठस्यैव तेजसा।
ग्रस्त आसीद्ग्रहेणेव पर्वकाले दिवाकरः॥ 1-193-29(8679)
रक्षसा विप्रमुक्तोऽथ स नृपस्तद्वनं महत्।
तेजसा रञ्जयामास न्ध्याभ्रमिव भास्करः॥ 1-193-30(8680)
प्रतिलभ्य ततः संज्ञामभिवाद्य कृताञ्जलिः।
उवाच नृपतिः काले वसिष्ठमृषिसत्तमम्॥ 1-193-31(8681)
सौदासोऽहं महाभाग याज्यस्ते मुनिसत्तम।
अस्मिन्काले यदिष्टं ते ब्रूहि किं करवाणि ते॥ 1-193-32(8682)
वसिष्ठ उवाच। 1-93-33x(1111)
वृत्तमेतद्यथाकालं गच्छ राज्यं प्रशाधि वै।
ब्राह्मणं तु मनुष्येन्द्र माऽवमंस्थाः कदाचन॥ 1-193-33(8683)
राजोवाच। 1-193-34x(1112)
नावमंस्ये महाभाग कदाचिद्ब्राह्मणर्षभान्।
त्वन्निदेशे स्थितः सम्यक् पूजयिष्याम्यहं द्विजान्॥ 1-193-34(8684)
इक्ष्वाकूणां च येनाहमनृणः स्यां द्विजोत्तम।
तत्त्वत्तः प्राप्तुमिच्छामि सर्ववेदविदां वर॥ 1-193-35(8685)
अपत्यायेप्सिताय त्वं महिषीं गन्तुमर्हसि।
शीलरूपगुणोपेतामिक्ष्वाकुकुलवृद्धये॥ 1-193-36(8686)
गन्धर्व उवाच। 1-193-37x(1113)
ददानीत्येव तं तत्र राजानं प्रत्युवाच ह।
वसिष्ठः परमेष्वासं सत्यसन्धो द्विजोत्तमः॥ 1-193-37(8687)
ततः प्रतिययौ काले वसिष्ठः सह तेन वै।
ख्यातां पुरीमिमां लोकेष्वयोध्यां मनुजेश्वर॥ 1-193-38(8688)
तं प्रजाः प्रतिमोदन्त्यः सर्वाः प्रत्युद्गतास्तदा।
विपाप्मानं महात्मानं दिवौकस इवेश्वरम्॥ 1-193-39(8689)
सुचिराय मनुष्येन्द्रो नगरीं पुण्यलक्षणाम्।
विवेश सहितस्तेन वसिष्ठेन महर्षिणा॥ 1-193-40(8690)
ददृशुस्तं महीपालमयोध्यावासिनो जनाः।
पुरोहितेन सहितं दिवाकरमिवोदितम्॥ 1-193-41(8691)
स च तां पूरयामास लक्ष्म्या लक्ष्मीवतां वरः।
अयोध्यां व्योम शीतांशुः शरत्काल इवोदितः॥ 1-193-42(8692)
संसक्तिमृष्टपन्थानं पताकाध्वजशोभितम्।
मनः प्रह्लादयामास तस्य तत्पुरमुत्तमम्॥ 1-193-43(8693)
तुष्टपुष्टजनाकीर्णा सा पुरी कुरुनन्दन।
अशोभत तदा तेन शक्रेणेवामरावती॥ 1-193-44(8694)
ततः प्रविष्टे राजर्षौ तस्मिंस्तत्पुरमुत्तमम्।
राज्ञस्तस्याज्ञया देवी वसिष्ठमुपचक्रमे॥ 1-193-45(8695)
ऋतावथ महर्षिस्तु संबभूव तया सह।
देव्या दिव्येन विधिना वसिष्ठः श्रेष्ठभागृषिः॥ 1-193-46(8696)
ततस्तस्यां समुत्पन्ने गर्भे स मुनिसत्तमः।
राज्ञाभिवादितस्तेन जगाम मुनिराश्रमम्॥ 1-193-47(8697)
दीर्घकालेन सा गर्भं सुषुवे न तु तं यदा।
तदा देव्यश्मना कुक्षिं निर्बिभेद यशस्विनी॥ 1-193-48(8698)
ततो द्वादशमे वर्षे स जज्ञे पुरषर्षभः।
अश्मको नाम राजर्षिः पौदन्यं यो न्यवेशयत्॥ ॥ 1-193-49(8699)
इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि चैत्ररथपर्वणि त्रिनवत्यधिकशततमोऽध्यायः॥ 193 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-193-12 वध्वा स्नुषया॥ 1-193-48 निष्पिपेष मनस्विनीति ङ. पाठः॥ त्रिनवत्यधिकशततमोऽध्यायः॥ 193 ॥

|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|